Quy trình Quản lý nước tưới ướt khô xen kẽ (AWD) là một kỹ thuật tưới tiết kiệm nước và giảm phát thải khí nhà kính (đặc biệt là khí metan CH4) trong canh tác lúa.
1. Nguyên lý cơ bản
Thay vì giữ ruộng ngập nước liên tục, quy trình này cho phép mặt ruộng khô đi tự nhiên đến một mức độ nhất định trước khi bơm nước trở lại. Để theo dõi, nông dân sử dụng ống nhựa khoét lỗ (hoặc cảm biến) đặt xuống đất để đo mực nước âm dưới mặt ruộng.
2. Các giai đoạn thực hiện
- Giai đoạn sau sạ (1-7 ngày sau sạ): Giữ mặt ruộng đủ ẩm để cây lúa sinh trưởng tốt.
- Giai đoạn từ đẻ nhánh đến trước khi trỗ: Đây là giai đoạn chính áp dụng AWD
- Số lần rút nước: Thực hiện tối thiểu 02 lần rút nước (đối với vùng trũng hoặc mùa mưa nhiều có thể rút 01 lần vào giai đoạn 28-50 ngày sau sạ)
- Thời gian rút: Đảm bảo ruộng khô tối thiểu 03 ngày liên tục
- Ngưỡng tưới lại: Khi mực nước xuống thấp dưới mặt đất 10 – 15 cm hoặc khi mặt ruộng nứt chân chim nhẹ, tiến hành bơm nước vào lại
- Mức nước bơm vào: Chỉ bơm ngập khoảng 5 cm
- Giai đoạn lúa trỗ: Cần giữ nước ngập từ 3-5 cm trong khoảng thời gian từ 7 ngày trước trỗ đến 7 ngày sau trỗ để đảm bảo lúa làm đòng và trỗ đều
- Giai đoạn trước thu hoạch: Rút nước khỏi ruộng từ 7 – 15 ngày trước khi thu hoạch để mặt ruộng khô ráo, thuận tiện cho máy gặt vận hành
3. Lưu ý quan trọng
- Nên thực hiện rút nước tốt nhất sau khi bón phân từ 5-7 ngày để cây lúa kịp hấp thụ dinh dưỡng.
- Tùy theo điều kiện thực tế (đất phèn, mặn, lũ,…) mà điều chỉnh thời điểm rút nước linh hoạt để không ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây.
- Việc áp dụng AWD không chỉ giúp giảm phát thải mà còn giúp cây lúa phát triển bộ rễ tốt hơn, hạn chế đổ ngã và giảm chi phí bơm tưới.
